<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">16. Vīsatinipāto</p>

<p rend="subhead">1. Adhimuttattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="705"><hi rend="paranum">705</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaññatthaṃ <pb ed="M" n="0.0320" /><pb ed="V" n="0.0255" /><pb ed="P" n="0.0071" /> vā dhanatthaṃ vā, ye hanāma mayaṃ pure;</p>

<p rend="gathalast">Avasesaṃ <note>avase taṃ (sī. aṭṭha. mūlapāṭho), avasesānaṃ (aṭṭha.?)</note> bhayaṃ hoti, vedhanti vilapanti ca.</p>

<p rend="hangnum" n="706"><hi rend="paranum">706</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa te natthi bhītattaṃ, bhiyyo vaṇṇo pasīdati;</p>

<p rend="gathalast">Kasmā na paridevesi, evarūpe mahabbhaye.</p>

<p rend="hangnum" n="707"><hi rend="paranum">707</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ, anapekkhassa gāmaṇi;</p>

<p rend="gathalast">Atikkantā bhayā sabbe, khīṇasaṃyojanassa ve.</p>

<p rend="hangnum" n="708"><hi rend="paranum">708</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Khīṇāya bhavanettiyā, diṭṭhe dhamme yathātathe;</p>

<p rend="gathalast">Na <pb ed="T" n="0.0370" /> bhayaṃ maraṇe hoti, bhāranikkhepane yathā.</p>

<p rend="hangnum" n="709"><hi rend="paranum">709</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;</p>

<p rend="gathalast">Maraṇe me bhayaṃ natthi, rogānamiva saṅkhaye.</p>

<p rend="hangnum" n="710"><hi rend="paranum">710</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;</p>

<p rend="gathalast">Nirassādā bhavā diṭṭhā, visaṃ pitvāva <note>pītvāva (sī.)</note> chaḍḍitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="711"><hi rend="paranum">711</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pāragū anupādāno, katakicco anāsavo;</p>

<p rend="gathalast">Tuṭṭho āyukkhayā hoti, mutto āghātanā yathā.</p>

<p rend="hangnum" n="712"><hi rend="paranum">712</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Uttamaṃ dhammataṃ patto, sabbaloke anatthiko;</p>

<p rend="gathalast">Ādittāva gharā mutto, maraṇasmiṃ na socati.</p>

<p rend="hangnum" n="713"><hi rend="paranum">713</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadatthi saṅgataṃ kiñci, bhavo vā yattha labbhati;</p>

<p rend="gathalast">Sabbaṃ anissaraṃ etaṃ, iti vuttaṃ mahesinā.</p>

<p rend="hangnum" n="714"><hi rend="paranum">714</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yo taṃ tathā pajānāti, yathā buddhena desitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Na gaṇhāti bhavaṃ kiñci, sutattaṃva ayoguḷaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="715"><hi rend="paranum">715</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na me hoti ‘ahosi’nti, ‘bhavissa’nti na hoti me;</p>

<p rend="gathalast">Saṅkhārā vigamissanti, tattha kā paridevanā.</p>

<p rend="hangnum" n="716"><hi rend="paranum">716</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ, suddhaṃ saṅkhārasantatiṃ;</p>

<p rend="gathalast">Passantassa yathābhūtaṃ, na bhayaṃ hoti gāmaṇi.</p>

<p rend="hangnum" n="717"><hi rend="paranum">717</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tiṇakaṭṭhasamaṃ <pb ed="M" n="0.0321" /><pb ed="V" n="0.0256" /> lokaṃ, yadā paññāya passati;</p>

<p rend="gathalast">Mamattaṃ so asaṃvindaṃ, ‘natthi me’ti na socati.</p>

<p rend="hangnum" n="718"><hi rend="paranum">718</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ukkaṇṭhāmi <pb ed="P" n="0.0072" /> sarīrena, bhavenamhi anatthiko;</p>

<p rend="gathalast">Soyaṃ <pb ed="T" n="0.0371" /> bhijjissati kāyo, añño ca na bhavissati.</p>

<p rend="hangnum" n="719"><hi rend="paranum">719</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaṃ vo kiccaṃ sarīrena, taṃ karotha yadicchatha;</p>

<p rend="gathalast">Na me tappaccayā tattha, doso pemañca hehiti’’.</p>

<p rend="hangnum" n="720"><hi rend="paranum">720</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Satthāni nikkhipitvāna, māṇavā etadabravuṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="721"><hi rend="paranum">721</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kiṃ bhadante karitvāna, ko vā ācariyo tava;</p>

<p rend="gathalast">Kassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.</p>

<p rend="hangnum" n="722"><hi rend="paranum">722</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sabbaññū sabbadassāvī, jino ācariyo mama;</p>

<p rend="gathalast">Mahākāruṇiko satthā, sabbalokatikicchako.</p>

<p rend="hangnum" n="723"><hi rend="paranum">723</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tenāyaṃ desito dhammo, khayagāmī anuttaro;</p>

<p rend="gathalast">Tassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.</p>

<p rend="hangnum" n="724"><hi rend="paranum">724</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sutvāna corā isino subhāsitaṃ, nikkhippa satthāni ca āvudhāni ca;</p>

<p rend="gathalast">Tamhā ca kammā viramiṃsu eke, eke ca pabbajjamarocayiṃsu.</p>

<p rend="hangnum" n="725"><hi rend="paranum">725</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Te pabbajitvā sugatassa sāsane, bhāvetva bojjhaṅgabalāni paṇḍitā;</p>

<p rend="gathalast">Udaggacittā sumanā katindriyā, phusiṃsu nibbānapadaṃ asaṅkhatanti.</p>

<p rend="centre">…Adhimutto thero….</p>

<p rend="subhead">2. Pārāpariyattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="726"><hi rend="paranum">726</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Samaṇassa <pb ed="T" n="0.0372" /> ahu cintā, pārāpariyassa bhikkhuno;</p>

<p rend="gathalast">Ekakassa nisinnassa, pavivittassa jhāyino.</p>

<p rend="hangnum" n="727"><hi rend="paranum">727</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kimānupubbaṃ puriso, kiṃ vataṃ kiṃ samācāraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.</p>

<p rend="hangnum" n="728"><hi rend="paranum">728</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Indriyāni <pb ed="M" n="0.0322" /> manussānaṃ, hitāya ahitāya ca;</p>

<p rend="gathalast">Arakkhitāni ahitāya, rakkhitāni hitāya ca.</p>

<p rend="hangnum" n="729"><hi rend="paranum">729</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Indriyāneva sārakkhaṃ, indriyāni ca gopayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.</p>

<p rend="hangnum" n="730"><hi rend="paranum">730</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Cakkhundriyaṃ <pb ed="V" n="0.0257" /> ce rūpesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.</p>

<p rend="hangnum" n="731"><hi rend="paranum">731</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sotindriyaṃ ce saddesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.</p>

<p rend="hangnum" n="732"><hi rend="paranum">732</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Anissaraṇadassāvī <pb ed="P" n="0.0073" />, gandhe ce paṭisevati;</p>

<p rend="gathalast">Na so muccati dukkhamhā, gandhesu adhimucchito.</p>

<p rend="hangnum" n="733"><hi rend="paranum">733</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ambilaṃ madhuraggañca, tittakaggamanussaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Rasataṇhāya gadhito, hadayaṃ nāvabujjhati.</p>

<p rend="hangnum" n="734"><hi rend="paranum">734</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Subhānyappaṭikūlāni, phoṭṭhabbāni anussaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ratto rāgādhikaraṇaṃ, vividhaṃ vindate dukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="735"><hi rend="paranum">735</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Manaṃ cetehi dhammehi, yo na sakkoti rakkhituṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tato <pb ed="T" n="0.0373" /> naṃ dukkhamanveti, sabbehetehi pañcahi.</p>

<p rend="hangnum" n="736"><hi rend="paranum">736</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pubbalohitasampuṇṇaṃ, bahussa kuṇapassa ca;</p>

<p rend="gathalast">Naravīrakataṃ vagguṃ, samuggamiva cittitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="737"><hi rend="paranum">737</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kaṭukaṃ madhurassādaṃ, piyanibandhanaṃ dukhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Khuraṃva madhunā littaṃ, ullihaṃ nāvabujjhati.</p>

<p rend="hangnum" n="738"><hi rend="paranum">738</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Itthirūpe itthisare, phoṭṭhabbepi ca itthiyā;</p>

<p rend="gathalast">Itthigandhesu sāratto, vividhaṃ vindate dukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="739"><hi rend="paranum">739</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Itthisotāni sabbāni, sandanti pañca pañcasu;</p>

<p rend="gathalast">Tesamāvaraṇaṃ kātuṃ, yo sakkoti vīriyavā.</p>

<p rend="hangnum" n="740"><hi rend="paranum">740</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, so dakkho so vicakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Kareyya ramamānopi, kiccaṃ dhammatthasaṃhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="741"><hi rend="paranum">741</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Atho <pb ed="M" n="0.0323" /> sīdati saññuttaṃ, vajje kiccaṃ niratthakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘Na taṃ kicca’nti maññitvā, appamatto vicakkhaṇo.</p>

<p rend="hangnum" n="742"><hi rend="paranum">742</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yañca atthena saññuttaṃ, yā ca dhammagatā rati;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ samādāya vattetha, sā hi ve uttamā rati.</p>

<p rend="hangnum" n="743"><hi rend="paranum">743</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Uccāvacehupāyehi, paresamabhijigīsati;</p>

<p rend="gathalast">Hantvā vadhitvā atha socayitvā, ālopati sāhasā yo paresaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="744"><hi rend="paranum">744</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tacchanto āṇiyā āṇiṃ, nihanti balavā yathā;</p>

<p rend="gathalast">Indriyānindriyeheva <pb ed="T" n="0.0374" />, nihanti kusalo tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="745"><hi rend="paranum">745</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saddhaṃ <pb ed="V" n="0.0258" /> vīriyaṃ samādhiñca, satipaññañca bhāvayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pañca pañcahi hantvāna, anīgho yāti brāhmaṇo.</p>

<p rend="hangnum" n="746"><hi rend="paranum">746</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, katvā vākyānusāsaniṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sabbena sabbaṃ buddhassa, so naro sukhamedhatī’’ti.</p>

<p rend="centre">…Pārāpariyo thero….</p>

<p rend="subhead">3. Telakānittheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="747"><hi rend="paranum">747</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Cirarattaṃ vatātāpī, dhammaṃ anuvicintayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Samaṃ cittassa nālatthaṃ, pucchaṃ samaṇabrāhmaṇe.</p>

<p rend="hangnum" n="748"><hi rend="paranum">748</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Ko <pb ed="P" n="0.0074" /> so pāraṅgato loke, ko patto amatogadhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kassa dhammaṃ paṭicchāmi, paramatthavijānanaṃ’.</p>

<p rend="hangnum" n="749"><hi rend="paranum">749</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Antovaṅkagato āsi, macchova ghasamāmisaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Baddho mahindapāsena, vepacityasuro yathā.</p>

<p rend="hangnum" n="750"><hi rend="paranum">750</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Añchāmi naṃ na muñcāmi, asmā sokapariddavā;</p>

<p rend="gathalast">Ko me bandhaṃ muñcaṃ loke, sambodhiṃ vedayissati.</p>

<p rend="hangnum" n="751"><hi rend="paranum">751</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā kaṃ, ādisantaṃ pabhaṅgunaṃ.</p>

<p rend="gathalast">Kassa dhammaṃ paṭicchāmi, jarāmaccupavāhanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="752"><hi rend="paranum">752</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vicikicchākaṅkhāganthitaṃ, sārambhabalasaññutaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kodhappattamanatthaddhaṃ, abhijappappadāraṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="753"><hi rend="paranum">753</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Taṇhādhanusamuṭṭhānaṃ <pb ed="M" n="0.0324" />, dve ca pannarasāyutaṃ <note>dvedhāpannarasāyutaṃ (?)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Passa <pb ed="T" n="0.0375" /> orasikaṃ bāḷhaṃ, bhetvāna yadi <note>yada (sī. aṭṭha.) hadi (?) ‘‘hadaye’’ti taṃsaṃvaṇṇanā</note> tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="754"><hi rend="paranum">754</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Anudiṭṭhīnaṃ appahānaṃ, saṅkappaparatejitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tena viddho pavedhāmi, pattaṃva māluteritaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="755"><hi rend="paranum">755</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ajjhattaṃ me samuṭṭhāya, khippaṃ paccati māmakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Chaphassāyatanī kāyo, yattha sarati sabbadā.</p>

<p rend="hangnum" n="756"><hi rend="paranum">756</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Taṃ na passāmi tekicchaṃ, yo metaṃ sallamuddhare;</p>

<p rend="gathalast">Nānārajjena satthena <note>nāraggena na satthena (?)</note>, nāññena vicikicchitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="757"><hi rend="paranum">757</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ko me asattho avaṇo, sallamabbhantarapassayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ahiṃsaṃ sabbagattāni, sallaṃ me uddharissati.</p>

<p rend="hangnum" n="758"><hi rend="paranum">758</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dhammappati <pb ed="V" n="0.0259" /> hi so seṭṭho, visadosappavāhako;</p>

<p rend="gathalast">Gambhīre patitassa me, thalaṃ pāṇiñca dassaye.</p>

<p rend="hangnum" n="759"><hi rend="paranum">759</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rahadehamasmi ogāḷho, ahāriyarajamattike;</p>

<p rend="gathalast">Māyāusūyasārambha, thinamiddhamapatthaṭe.</p>

<p rend="hangnum" n="760"><hi rend="paranum">760</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Uddhaccameghathanitaṃ, saṃyojanavalāhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Vāhā vahanti kuddiṭṭhiṃ <note>duddiṭṭhiṃ (sī. dha. pa. 339)</note>, saṅkappā rāganissitā.</p>

<p rend="hangnum" n="761"><hi rend="paranum">761</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Savanti sabbadhi sotā, latā ubbhijja tiṭṭhati;</p>

<p rend="gathalast">Te sote ko nivāreyya, taṃ lataṃ ko hi checchati.</p>

<p rend="hangnum" n="762"><hi rend="paranum">762</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Velaṃ <pb ed="P" n="0.0075" /> karotha bhaddante, sotānaṃ sannivāraṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mā te manomayo soto, rukkhaṃva sahasā luve.</p>

<p rend="hangnum" n="763"><hi rend="paranum">763</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Evaṃ <pb ed="T" n="0.0376" /> me bhayajātassa, apārā pāramesato;</p>

<p rend="gathalast">Tāṇo paññāvudho satthā, isisaṅghanisevito.</p>

<p rend="hangnum" n="764"><hi rend="paranum">764</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sopāṇaṃ sugataṃ suddhaṃ, dhammasāramayaṃ daḷhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pādāsi vuyhamānassa, ‘mā bhāyī’ti ca mabravi.</p>

<p rend="hangnum" n="765"><hi rend="paranum">765</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Satipaṭṭhānapāsādaṃ, āruyha paccavekkhisaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yaṃ taṃ pubbe amaññissaṃ, sakkāyābhirataṃ pajaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="766"><hi rend="paranum">766</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadā <pb ed="M" n="0.0325" /> ca maggamaddakkhiṃ, nāvāya abhirūhanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anadhiṭṭhāya attānaṃ, titthamaddakkhimuttamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="767"><hi rend="paranum">767</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sallaṃ attasamuṭṭhānaṃ, bhavanettippabhāvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Etesaṃ appavattāya <note>appavattiyā (?)</note>, desesi maggamuttamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="768"><hi rend="paranum">768</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dīgharattānusayitaṃ, cirarattamadhiṭṭhitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Buddho mepānudī ganthaṃ, visadosappavāhano’’ti.</p>

<p rend="centre">…Telakāni thero….</p>

<p rend="subhead">4. Raṭṭhapālattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="769"><hi rend="paranum">769</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>ma. ni. 2.302</note> ‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.</p>

<p rend="hangnum" n="770"><hi rend="paranum">770</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;</p>

<p rend="gathalast">Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.</p>

<p rend="hangnum" n="771"><hi rend="paranum">771</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Alattakakatā <pb ed="V" n="0.0260" /> pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.</p>

<p rend="hangnum" n="772"><hi rend="paranum">772</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Aṭṭhapadakatā <pb ed="T" n="0.0377" /> kesā, nettā añjanamakkhitā;</p>

<p rend="gathalast">Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.</p>

<p rend="hangnum" n="773"><hi rend="paranum">773</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;</p>

<p rend="gathalast">Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.</p>

<p rend="hangnum" n="774"><hi rend="paranum">774</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;</p>

<p rend="gathalast">Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.</p>

<p rend="hangnum" n="775"><hi rend="paranum">775</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;</p>

<p rend="gathalast">Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.</p>

<p rend="hangnum" n="776"><hi rend="paranum">776</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;</p>

<p rend="gathalast">Luddhā <pb ed="P" n="0.0076" /> dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.</p>

<p rend="hangnum" n="777"><hi rend="paranum">777</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rājā <pb ed="M" n="0.0326" /> pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;</p>

<p rend="gathalast">Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.</p>

<p rend="hangnum" n="778"><hi rend="paranum">778</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;</p>

<p rend="gathalast">Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.</p>

<p rend="hangnum" n="779"><hi rend="paranum">779</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kandanti <pb ed="T" n="0.0378" /> naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;</p>

<p rend="gathalast">Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.</p>

<p rend="hangnum" n="780"><hi rend="paranum">780</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena <note>etena gatthena (ka.)</note> pahāya bhoge;</p>

<p rend="gathalast">Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.</p>

<p rend="hangnum" n="781"><hi rend="paranum">781</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Na mīyamānaṃ dhanamanveti <note>manviti (ka.)</note> kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="782"><hi rend="paranum">782</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;</p>

<p rend="gathalast">Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="783"><hi rend="paranum">783</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;</p>

<p rend="gathalast">Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro <pb ed="T" n="0.0379" /> ca no vedhati phassaphuṭṭho.</p>

<p rend="hangnum" n="784"><hi rend="paranum">784</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tasmā <pb ed="M" n="0.0327" /> hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;</p>

<p rend="gathalast">Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.</p>

<p rend="hangnum" n="785"><hi rend="paranum">785</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Upeti <pb ed="P" n="0.0077" /> gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;</p>

<p rend="gathalast">Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="786"><hi rend="paranum">786</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Coro <pb ed="V" n="0.0261" /> yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.</p>

<p rend="hangnum" n="787"><hi rend="paranum">787</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.</p>

<p rend="hangnum" n="788"><hi rend="paranum">788</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;</p>

<p rend="gathalast">Etampi <pb ed="T" n="0.0380" /> disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.</p>

<p rend="hangnum" n="789"><hi rend="paranum">789</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;</p>

<p rend="gathalast">Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="790"><hi rend="paranum">790</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;</p>

<p rend="gathalast">Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="791"><hi rend="paranum">791</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;</p>

<p rend="gathalast">Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="792"><hi rend="paranum">792</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.</p>

<p rend="hangnum" n="793"><hi rend="paranum">793</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;</p>

<p rend="gathalast">So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.</p>

<p rend="centre">… Raṭṭhapālo thero….</p>

<p rend="subhead">5. Mālukyaputtattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="794"><hi rend="paranum">794</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>saṃ. ni. 4.95</note> ‘‘Rūpaṃ <pb ed="M" n="0.0328" /> disvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="795"><hi rend="paranum">795</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="T" n="0.0381" /> vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna <note>nibbānaṃ (sī.)</note> vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="796"><hi rend="paranum">796</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="797"><hi rend="paranum">797</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā saddasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="798"><hi rend="paranum">798</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Gandhaṃ ghatvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="799"><hi rend="paranum">799</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="V" n="0.0262" /> vaḍḍhanti vedanā, anekā gandhasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="800"><hi rend="paranum">800</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rasaṃ bhotvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="801"><hi rend="paranum">801</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="T" n="0.0382" /> vaḍḍhanti vedanā, anekā rasasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="802"><hi rend="paranum">802</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Phassaṃ <pb ed="P" n="0.0078" /> phussa sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="803"><hi rend="paranum">803</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā phassasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="804"><hi rend="paranum">804</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dhammaṃ ñatvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;</p>

<p rend="gathalast">Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="805"><hi rend="paranum">805</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="M" n="0.0329" /> vaḍḍhanti vedanā, anekā dhammasambhavā;</p>

<p rend="gatha2">Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;</p>

<p rend="gathalast">Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="806"><hi rend="paranum">806</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na so rajjati rūpesu, rūpaṃ disvā patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="807"><hi rend="paranum">807</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa passato rūpaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="808"><hi rend="paranum">808</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na so rajjati saddesu, saddaṃ sutvā patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="809"><hi rend="paranum">809</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa suṇato saddaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="810"><hi rend="paranum">810</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na so rajjati gandhesu, gandhaṃ ghatvā patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="811"><hi rend="paranum">811</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa <pb ed="V" n="0.0263" /> ghāyato gandhaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="812"><hi rend="paranum">812</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na <pb ed="T" n="0.0383" /> so rajjati rasesu, rasaṃ bhotvā patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="813"><hi rend="paranum">813</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa sāyarato rasaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="814"><hi rend="paranum">814</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na so rajjati phassesu, phassaṃ phussa patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="815"><hi rend="paranum">815</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa phusato phassaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="816"><hi rend="paranum">816</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na so rajjati dhammesu, dhammaṃ ñatvā patissato;</p>

<p rend="gathalast">Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.</p>

<p rend="hangnum" n="817"><hi rend="paranum">817</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāssa <pb ed="M" n="0.0330" /> vijānato dhammaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati’’.</p>

<p rend="centre">… Mālukyaputto thero….</p>

<p rend="subhead">6. Selattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="818"><hi rend="paranum">818</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano;</p>

<p rend="gathalast">Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā <note>susukkadāṭho virīyavā (sī.)</note>.</p>

<p rend="hangnum" n="819"><hi rend="paranum">819</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā;</p>

<p rend="gathalast">Sabbe <pb ed="T" n="0.0384" /> te tava kāyasmiṃ, mahāpurisalakkhaṇā.</p>

<p rend="hangnum" n="820"><hi rend="paranum">820</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;</p>

<p rend="gathalast">Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi.</p>

<p rend="hangnum" n="821"><hi rend="paranum">821</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kalyāṇadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco;</p>

<p rend="gathalast">Kiṃ te samaṇabhāvena, evaṃ uttamavaṇṇino.</p>

<p rend="hangnum" n="822"><hi rend="paranum">822</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rājā <pb ed="V" n="0.0264" /> arahasi bhavituṃ, cakkavattī rathesabho;</p>

<p rend="gathalast">Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa <note>jambumaṇḍassa (ka.)</note> issaro.</p>

<p rend="hangnum" n="823"><hi rend="paranum">823</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Khattiyā bhogī rājāno <note>bhogā rājāno (sī. ka.), bhojarājāno (syā.)</note>, anuyantā bhavanti te;</p>

<p rend="gathalast">Rājābhirājā <note>rājādhirājā (sī. ka.)</note> manujindo, rajjaṃ kārehi gotama’’.</p>

<p rend="hangnum" n="824"><hi rend="paranum">824</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rājāhamasmi <pb ed="P" n="0.0079" /> sela, (selāti bhagavā) dhammarājā anuttaro;</p>

<p rend="gathalast">Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiyaṃ’’.</p>

<p rend="hangnum" n="825"><hi rend="paranum">825</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sambuddho paṭijānāsi, (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro;</p>

<p rend="gathalast">‘Dhammena cakkaṃ vattemi’, iti bhāsatha gotama.</p>

<p rend="hangnum" n="826"><hi rend="paranum">826</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo <note>anvayo (sī.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Ko tetamanuvatteti, dhammacakkaṃ pavattitaṃ’’.</p>

<p rend="hangnum" n="827"><hi rend="paranum">827</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mayā <pb ed="M" n="0.0331" /> pavattitaṃ cakkaṃ, (selāti bhagavā) dhammacakkaṃ anuttaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sāriputto anuvatteti, anujāto tathāgataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="828"><hi rend="paranum">828</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, bhāvetabbañca bhāvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pahātabbaṃ pahīnaṃ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.</p>

<p rend="hangnum" n="829"><hi rend="paranum">829</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vinayassu <pb ed="T" n="0.0385" /> mayi kaṅkhaṃ, adhimuñcassu brāhmaṇa;</p>

<p rend="gathalast">Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, sambuddhānaṃ abhiṇhaso.</p>

<p rend="hangnum" n="830"><hi rend="paranum">830</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yesaṃ ve dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;</p>

<p rend="gathalast">Sohaṃ brāhmaṇa buddhosmi, sallakatto <note>sallakanto (sī.)</note> anuttaro.</p>

<p rend="hangnum" n="831"><hi rend="paranum">831</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano;</p>

<p rend="gathalast">Sabbāmitte vase <note>vasī (syā. ka., ma. ni. 2.399; su. ni. 966)</note> katvā, modāmi akutobhayo’’.</p>

<p rend="hangnum" n="832"><hi rend="paranum">832</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Idaṃ bhonto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā;</p>

<p rend="gathalast">Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane.</p>

<p rend="hangnum" n="833"><hi rend="paranum">833</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Brahmabhūtaṃ atitulaṃ, mārasenappamaddanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko.</p>

<p rend="hangnum" n="834"><hi rend="paranum">834</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yo maṃ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu;</p>

<p rend="gathalast">Idhāhaṃ pabbajissāmi, varapaññassa santike’’.</p>

<p rend="hangnum" n="835"><hi rend="paranum">835</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Etaṃ ce ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike.</p>

<p rend="hangnum" n="836"><hi rend="paranum">836</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā;</p>

<p rend="gathalast">‘Brahmacariyaṃ carissāma, bhagavā tava santike’’’.</p>

<p rend="hangnum" n="837"><hi rend="paranum">837</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Svākhātaṃ <pb ed="V" n="0.0265" /> brahmacariyaṃ, (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yattha amoghā pabbajjā, appamattassa sikkhato’’.</p>

<p rend="hangnum" n="838"><hi rend="paranum">838</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yaṃ <pb ed="P" n="0.0080" /> taṃ saraṇamāgamha <note>saraṇamāgamma (sabbattha)</note>, ito aṭṭhame <note>aṭṭhami (syā. ka.)</note> cakkhuma;</p>

<p rend="gathalast">Sattarattena bhagavā, dantāmha tava sāsane.</p>

<p rend="hangnum" n="839"><hi rend="paranum">839</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tuvaṃ <pb ed="T" n="0.0386" /><pb ed="M" n="0.0332" /> buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;</p>

<p rend="gathalast">Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="840"><hi rend="paranum">840</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;</p>

<p rend="gathalast">Sīhova anupādāno, pahīnabhayabheravo.</p>

<p rend="hangnum" n="841"><hi rend="paranum">841</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;</p>

<p rend="gathalast">Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno’’ti.</p>

<p rend="centre">… Selo thero….</p>

<p rend="subhead">7. Kāḷigodhāputtabhaddiyattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="842"><hi rend="paranum">842</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yātaṃ me hatthigīvāya, sukhumā vatthā padhāritā;</p>

<p rend="gathalast">Sālīnaṃ odano bhutto, sucimaṃsūpasecano.</p>

<p rend="hangnum" n="843"><hi rend="paranum">843</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sojja bhaddo sātatiko, uñchāpattāgate rato;</p>

<p rend="gathalast">Jhāyati anupādāno, putto godhāya bhaddiyo.</p>

<p rend="hangnum" n="844"><hi rend="paranum">844</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Paṃsukūlī sātatiko, uñchāpattāgate rato;</p>

<p rend="gathalast">Jhāyati anupādāno, putto godhāya bhaddiyo.</p>

<p rend="hangnum" n="845"><hi rend="paranum">845</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Piṇḍapātī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="846"><hi rend="paranum">846</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tecīvarī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="847"><hi rend="paranum">847</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sapadānacārī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="848"><hi rend="paranum">848</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ekāsanī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="849"><hi rend="paranum">849</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pattapiṇḍī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="850"><hi rend="paranum">850</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Khalupacchābhattī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="851"><hi rend="paranum">851</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Āraññiko sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="852"><hi rend="paranum">852</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rukkhamūliko <pb ed="T" n="0.0387" /> sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="853"><hi rend="paranum">853</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Abbhokāsī sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="854"><hi rend="paranum">854</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sosāniko sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="855"><hi rend="paranum">855</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathāsanthatiko sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="856"><hi rend="paranum">856</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nesajjiko <pb ed="M" n="0.0333" /><pb ed="V" n="0.0266" /> sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="857"><hi rend="paranum">857</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Appiccho sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="858"><hi rend="paranum">858</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Santuṭṭho sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="859"><hi rend="paranum">859</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pavivitto sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="860"><hi rend="paranum">860</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Asaṃsaṭṭho sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="861"><hi rend="paranum">861</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Āraddhavīriyo sātatiko…pe….</p>

<p rend="hangnum" n="862"><hi rend="paranum">862</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ, sovaṇṇaṃ satarājikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Aggahiṃ mattikāpattaṃ, idaṃ dutiyābhisecanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="863"><hi rend="paranum">863</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ucce maṇḍalipākāre, daḷhamaṭṭālakoṭṭhake;</p>

<p rend="gathalast">Rakkhito khaggahatthehi, uttasaṃ vihariṃ pure.</p>

<p rend="hangnum" n="864"><hi rend="paranum">864</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sojja bhaddo anutrāsī, pahīnabhayabheravo;</p>

<p rend="gathalast">Jhāyati vanamogayha, putto godhāya bhaddiyo.</p>

<p rend="hangnum" n="865"><hi rend="paranum">865</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sīlakkhandhe patiṭṭhāya, satiṃ paññañca bhāvayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pāpuṇiṃ anupubbena, sabbasaṃyojanakkhaya’’nti.</p>

<p rend="centre">… Bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero….</p>

<p rend="subhead">8. Aṅgulimālattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="866"><hi rend="paranum">866</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Gacchaṃ <pb ed="T" n="0.0388" /> vadesi samaṇa ‘ṭṭhitomhi’, mamañca brūsi ṭhitamaṭṭhitoti;</p>

<p rend="gathalast">Pucchāmi <pb ed="P" n="0.0081" /> taṃ samaṇa etamatthaṃ, ‘kathaṃ ṭhito tvaṃ ahamaṭṭhitomhi’’’.</p>

<p rend="hangnum" n="867"><hi rend="paranum">867</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ṭhito ahaṃ aṅgulimāla sabbadā, sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tuvañca pāṇesu asaññatosi, tasmā ṭhitohaṃ tuvamaṭṭhitosi’’.</p>

<p rend="hangnum" n="868"><hi rend="paranum">868</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Cirassaṃ vata me mahito mahesī, mahāvanaṃ samaṇo paccapādi <note>paccupādi (sabbattha)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Sohaṃ cajissāmi sahassapāpaṃ, sutvāna gāthaṃ tava dhammayuttaṃ’’.</p>

<p rend="hangnum" n="869"><hi rend="paranum">869</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Icceva <pb ed="M" n="0.0334" /> coro asimāvudhañca, sobbhe papāte narake anvakāsi <note>akiri (ma. ni. 2.349)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Avandi coro sugatassa pāde, tattheva pabbajjamayāci buddhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="870"><hi rend="paranum">870</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Buddho ca kho kāruṇiko mahesi, yo satthā lokassa sadevakassa;</p>

<p rend="gathalast">‘Tamehi bhikkhū’ti tadā avoca, eseva tassa ahu bhikkhubhāvo.</p>

<p rend="hangnum" n="871"><hi rend="paranum">871</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yo <pb ed="T" n="0.0389" /> ca pubbe pamajjitvā, pacchā so nappamajjati;</p>

<p rend="gathalast">Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.</p>

<p rend="hangnum" n="872"><hi rend="paranum">872</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yassa <pb ed="V" n="0.0267" /> pāpaṃ kataṃ kammaṃ, kusalena pidhīyati <note>pithīyati (sī. syā.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.</p>

<p rend="hangnum" n="873"><hi rend="paranum">873</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;</p>

<p rend="gathalast">Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.</p>

<p rend="hangnum" n="874"><hi rend="paranum">874</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>disā hi (syā. ka., ma. ni. 2.352)</note> ‘‘Disāpi me dhammakathaṃ suṇantu, disāpi me yuñjantu buddhasāsane;</p>

<p rend="gathalast">Disāpi me te manuje bhajantu, ye dhammamevādapayanti santo.</p>

<p rend="hangnum" n="875"><hi rend="paranum">875</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Disā hi me khantivādānaṃ, avirodhappasaṃsinaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Suṇantu dhammaṃ kālena, tañca anuvidhīyantu.</p>

<p rend="hangnum" n="876"><hi rend="paranum">876</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Na hi jātu so mamaṃ hiṃse, aññaṃ vā pana kiñcanaṃ <note>kañcinaṃ (sī. syā.), kañcanaṃ (?)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Pappuyya paramaṃ santiṃ, rakkheyya tasathāvare.</p>

<p rend="hangnum" n="877"><hi rend="paranum">877</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>theragā. 19</note> ‘‘Udakañhi <pb ed="P" n="0.0082" /> nayanti nettikā, usukārā namayanti <note>damayanti (ka.)</note> tejanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dāruṃ namayanti <note>damayanti (ka.)</note> tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.</p>

<p rend="hangnum" n="878"><hi rend="paranum">878</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Daṇḍeneke <pb ed="M" n="0.0335" /> damayanti, aṅkusebhi kasāhi ca;</p>

<p rend="gathalast">Adaṇḍena asatthena, ahaṃ dantomhi tādinā.</p>

<p rend="hangnum" n="879"><hi rend="paranum">879</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘Ahiṃsako’ti <pb ed="T" n="0.0390" /> me nāmaṃ, hiṃsakassa pure sato;</p>

<p rend="gathalast">Ajjāhaṃ saccanāmomhi, na naṃ hiṃsāmi kiñcanaṃ <note>kañcinaṃ (sī. syā.), kañcanaṃ (?)</note>.</p>

<p rend="hangnum" n="880"><hi rend="paranum">880</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Coro ahaṃ pure āsiṃ, aṅgulimāloti vissuto;</p>

<p rend="gathalast">Vuyhamāno mahoghena, buddhaṃ saraṇamāgamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="881"><hi rend="paranum">881</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Lohitapāṇi pure āsiṃ, aṅgulimāloti vissuto;</p>

<p rend="gathalast">Saraṇagamanaṃ passa, bhavanetti samūhatā.</p>

<p rend="hangnum" n="882"><hi rend="paranum">882</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tādisaṃ kammaṃ katvāna, bahuṃ duggatigāminaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Phuṭṭho kammavipākena, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="883"><hi rend="paranum">883</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā;</p>

<p rend="gathalast">Appamādañca medhāvī, dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati.</p>

<p rend="hangnum" n="884"><hi rend="paranum">884</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmaratisanthavaṃ <note>sandhavaṃ (ka.)</note>;</p>

<p rend="gathalast">Appamatto hi jhāyanto, pappoti paramaṃ sukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="885"><hi rend="paranum">885</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Svāgataṃ nāpagataṃ, netaṃ dummantitaṃ mama;</p>

<p rend="gathalast">Savibhattesu dhammesu, yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="886"><hi rend="paranum">886</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Svāgataṃ nāpagataṃ, netaṃ dummantitaṃ mama;</p>

<p rend="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="887"><hi rend="paranum">887</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Araññe <pb ed="V" n="0.0268" /> rukkhamūle vā, pabbatesu guhāsu vā;</p>

<p rend="gathalast">Tattha tattheva aṭṭhāsiṃ, ubbiggamanaso tadā.</p>

<p rend="hangnum" n="888"><hi rend="paranum">888</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sukhaṃ sayāmi ṭhāyāmi, sukhaṃ kappemi jīvitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ahatthapāso mārassa, aho satthānukampito.</p>

<p rend="hangnum" n="889"><hi rend="paranum">889</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Brahmajacco <pb ed="T" n="0.0391" /> pure āsiṃ, udicco ubhato ahu;</p>

<p rend="gathalast">Sojja putto sugatassa, dhammarājassa satthuno.</p>

<p rend="hangnum" n="890"><hi rend="paranum">890</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vītataṇho anādāno, guttadvāro susaṃvuto;</p>

<p rend="gathalast">Aghamūlaṃ vadhitvāna, patto me āsavakkhayo.</p>

<p rend="hangnum" n="891"><hi rend="paranum">891</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pariciṇṇo <pb ed="M" n="0.0336" /> mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā’’ti.</p>

<p rend="centre">… Aṅgulimālo thero….</p>

<p rend="subhead">9. Anuruddhattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="892"><hi rend="paranum">892</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pahāya <pb ed="P" n="0.0083" /> mātāpitaro, bhaginī ñātibhātaro;</p>

<p rend="gathalast">Pañca kāmaguṇe hitvā, anuruddhova jhāyatu.</p>

<p rend="hangnum" n="893"><hi rend="paranum">893</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sameto naccagītehi, sammatāḷappabodhano;</p>

<p rend="gathalast">Na tena suddhimajjhagaṃ <note>suddhamajjhagā (sī. ka.), suddhimajjhagamā (syā.)</note>, mārassa visaye rato.</p>

<p rend="hangnum" n="894"><hi rend="paranum">894</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Etañca samatikkamma, rato buddhassa sāsane;</p>

<p rend="gathalast">Sabboghaṃ samatikkamma, anuruddhova jhāyati.</p>

<p rend="hangnum" n="895"><hi rend="paranum">895</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;</p>

<p rend="gathalast">Ete ca samatikkamma, anuruddhova jhāyati.</p>

<p rend="hangnum" n="896"><hi rend="paranum">896</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Piṇḍapātapaṭikkanto, eko adutiyo muni;</p>

<p rend="gathalast">Esati paṃsukūlāni, anuruddho anāsavo.</p>

<p rend="hangnum" n="897"><hi rend="paranum">897</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vicinī aggahī dhovi, rajayī dhārayī muni;</p>

<p rend="gathalast">Paṃsukūlāni matimā, anuruddho anāsavo.</p>

<p rend="hangnum" n="898"><hi rend="paranum">898</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mahiccho <pb ed="T" n="0.0392" /> ca asantuṭṭho, saṃsaṭṭho yo ca uddhato;</p>

<p rend="gathalast">Tassa dhammā ime honti, pāpakā saṃkilesikā.</p>

<p rend="hangnum" n="899"><hi rend="paranum">899</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sato ca hoti appiccho, santuṭṭho avighātavā;</p>

<p rend="gathalast">Pavivekarato vitto, niccamāraddhavīriyo.</p>

<p rend="hangnum" n="900"><hi rend="paranum">900</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassa <pb ed="V" n="0.0269" /> dhammā ime honti, kusalā bodhipakkhikā;</p>

<p rend="gathalast">Anāsavo ca so hoti, iti vuttaṃ mahesinā.</p>

<p rend="hangnum" n="901"><hi rend="paranum">901</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;</p>

<p rend="gathalast">Manomayena kāyena, iddhiyā upasaṅkami.</p>

<p rend="hangnum" n="902"><hi rend="paranum">902</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yadā me ahu saṅkappo, tato uttari desayi;</p>

<p rend="gathalast">Nippapañcarato buddho, nippapañcamadesayi.</p>

<p rend="hangnum" n="903"><hi rend="paranum">903</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato;</p>

<p rend="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="904"><hi rend="paranum">904</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pañcapaññāsavassāni <pb ed="M" n="0.0337" />, yato nesajjiko ahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pañcavīsativassāni, yato middhaṃ samūhataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="905"><hi rend="paranum">905</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>dī. ni. 2.222</note> ‘‘Nāhu assāsapassāsā, ṭhitacittassa tādino;</p>

<p rend="gathalast">Anejo santimārabbha, cakkhumā parinibbuto.</p>

<p rend="hangnum" n="906"><hi rend="paranum">906</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><note>dī. ni. 2.222</note> ‘‘Asallīnena cittena, vedanaṃ ajjhavāsayi;</p>

<p rend="gathalast">Pajjotasseva nibbānaṃ, vimokkho cetaso ahu.</p>

<p rend="hangnum" n="907"><hi rend="paranum">907</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ete pacchimakā dāni, munino phassapañcamā;</p>

<p rend="gathalast">Nāññe <pb ed="T" n="0.0393" /> dhammā bhavissanti, sambuddhe parinibbute.</p>

<p rend="hangnum" n="908"><hi rend="paranum">908</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Natthi dāni punāvāso, devakāyasmi jālini;</p>

<p rend="gathalast">Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo.</p>

<p rend="hangnum" n="909"><hi rend="paranum">909</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yassa <pb ed="P" n="0.0084" /> muhuttena sahassadhā, loko saṃvidito sabrahmakappo;</p>

<p rend="gathalast">Vasī iddhiguṇe cutūpapāte, kāle passati devatā sa bhikkhu <note>sabhikkhuno (sī. ka.)</note>.</p>

<p rend="hangnum" n="910"><hi rend="paranum">910</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Annabhāro <note>annahāro (sī.)</note> pure āsiṃ, daliddo ghāsahārako;</p>

<p rend="gathalast">Samaṇaṃ paṭipādesiṃ, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="911"><hi rend="paranum">911</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Somhi sakyakule jāto, anuruddhoti maṃ vidū;</p>

<p rend="gathalast">Upeto naccagītehi, sammatāḷappabodhano.</p>

<p rend="hangnum" n="912"><hi rend="paranum">912</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, satthāraṃ akutobhayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tasmiṃ cittaṃ pasādetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="913"><hi rend="paranum">913</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure;</p>

<p rend="gathalast">Tāvatiṃsesu devesu, aṭṭhāsiṃ sakkajātiyā <note>satajātiyā (sī.)</note>.</p>

<p rend="hangnum" n="914"><hi rend="paranum">914</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sattakkhattuṃ <pb ed="V" n="0.0270" /> manussindo, ahaṃ rajjamakārayiṃ;</p>

<p rend="gatha2">Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa issaro;</p>

<p rend="gathalast">Adaṇḍena asatthena, dhammena anusāsayiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="915"><hi rend="paranum">915</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ito satta tato satta, saṃsārāni catuddasa;</p>

<p rend="gathalast">Nivāsamabhijānissaṃ, devaloke ṭhitā tadā.</p>

<p rend="hangnum" n="916"><hi rend="paranum">916</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pañcaṅgike <pb ed="T" n="0.0394" /><pb ed="M" n="0.0338" /> samādhimhi, sante ekodibhāvite;</p>

<p rend="gathalast">Paṭippassaddhiladdhamhi, dibbacakkhu visujjhi me.</p>

<p rend="hangnum" n="917"><hi rend="paranum">917</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Cutūpapātaṃ jānāmi, sattānaṃ āgatiṃ gatiṃ;</p>

<p rend="gathalast">Itthabhāvaññathābhāvaṃ, jhāne pañcaṅgike ṭhito.</p>

<p rend="hangnum" n="918"><hi rend="paranum">918</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā…pe… bhavanetti samūhatā.</p>

<p rend="hangnum" n="919"><hi rend="paranum">919</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Vajjīnaṃ veḷuvagāme, ahaṃ jīvitasaṅkhayā;</p>

<p rend="gathalast">Heṭṭhato veḷugumbasmiṃ, nibbāyissaṃ anāsavo’’ti.</p>

<p rend="centre">… Anuruddho thero….</p>

<p rend="subhead">10. Pārāpariyattheragāthā</p>

<p rend="hangnum" n="920"><hi rend="paranum">920</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Samaṇassa ahu cintā, pupphitamhi mahāvane;</p>

<p rend="gathalast">Ekaggassa nisinnassa, pavivittassa jhāyino.</p>

<p rend="hangnum" n="921"><hi rend="paranum">921</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Aññathā lokanāthamhi, tiṭṭhante purisuttame;</p>

<p rend="gathalast">Iriyaṃ āsi bhikkhūnaṃ, aññathā dāni dissati.</p>

<p rend="hangnum" n="922"><hi rend="paranum">922</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sītavātaparittānaṃ, hirikopīnachādanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mattaṭṭhiyaṃ abhuñjiṃsu, santuṭṭhā itarītare.</p>

<p rend="hangnum" n="923"><hi rend="paranum">923</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Paṇītaṃ yadi vā lūkhaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ;</p>

<p rend="gathalast">Yāpanatthaṃ abhuñjiṃsu, agiddhā nādhimucchitā.</p>

<p rend="hangnum" n="924"><hi rend="paranum">924</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Jīvitānaṃ <pb ed="P" n="0.0085" /> parikkhāre, bhesajje atha paccaye;</p>

<p rend="gathalast">Na bāḷhaṃ ussukā āsuṃ, yathā te āsavakkhaye.</p>

<p rend="hangnum" n="925"><hi rend="paranum">925</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Araññe rukkhamūlesu, kandarāsu guhāsu ca;</p>

<p rend="gathalast">Vivekamanubrūhantā, vihaṃsu tapparāyanā.</p>

<p rend="hangnum" n="926"><hi rend="paranum">926</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nīcā <pb ed="T" n="0.0395" /> niviṭṭhā subharā, mudū atthaddhamānasā;</p>

<p rend="gathalast">Abyāsekā amukharā, atthacintā vasānugā.</p>

<p rend="hangnum" n="927"><hi rend="paranum">927</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tato <pb ed="V" n="0.0271" /> pāsādikaṃ āsi, gataṃ bhuttaṃ nisevitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Siniddhā teladhārāva, ahosi iriyāpatho.</p>

<p rend="hangnum" n="928"><hi rend="paranum">928</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sabbāsavaparikkhīṇā, mahājhāyī mahāhitā;</p>

<p rend="gathalast">Nibbutā dāni te therā, parittā dāni tādisā.</p>

<p rend="hangnum" n="929"><hi rend="paranum">929</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kusalānañca <pb ed="M" n="0.0339" /> dhammānaṃ, paññāya ca parikkhayā;</p>

<p rend="gathalast">Sabbākāravarūpetaṃ, lujjate jinasāsanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="930"><hi rend="paranum">930</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pāpakānañca dhammānaṃ, kilesānañca yo utu;</p>

<p rend="gathalast">Upaṭṭhitā vivekāya, ye ca saddhammasesakā.</p>

<p rend="hangnum" n="931"><hi rend="paranum">931</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Te kilesā pavaḍḍhantā, āvisanti bahuṃ janaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kīḷanti maññe bālehi, ummattehiva rakkhasā.</p>

<p rend="hangnum" n="932"><hi rend="paranum">932</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kilesehābhibhūtā te, tena tena vidhāvitā;</p>

<p rend="gathalast">Narā kilesavatthūsu, sasaṅgāmeva ghosite.</p>

<p rend="hangnum" n="933"><hi rend="paranum">933</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Pariccajitvā saddhammaṃ, aññamaññehi bhaṇḍare;</p>

<p rend="gatha2">Diṭṭhigatāni anventā, idaṃ seyyoti maññare.</p>

<p rend="hangnum" n="934"><hi rend="paranum">934</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dhanañca puttaṃ bhariyañca, chaḍḍayitvāna niggatā;</p>

<p rend="gatha2">Kaṭacchubhikkhahetūpi, akicchāni nisevare.</p>

<p rend="hangnum" n="935"><hi rend="paranum">935</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Udarāvadehakaṃ bhutvā, sayantuttānaseyyakā;</p>

<p rend="gatha2">Kathaṃ vattenti <note>kathā vaḍḍhenti (sī. ka.)</note> paṭibuddhā, yā kathā satthugarahitā.</p>

<p rend="hangnum" n="936"><hi rend="paranum">936</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Sabbakārukasippāni <pb ed="T" n="0.0396" />, cittiṃ katvāna <note>cittīkatvāna (sī.), cittaṃ katvāna (syā.)</note> sikkhare;</p>

<p rend="gathalast">Avūpasantā ajjhattaṃ, sāmaññatthoti acchati <note>tiriñcati (?)</note>.</p>

<p rend="hangnum" n="937"><hi rend="paranum">937</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Mattikaṃ telacuṇṇañca, udakāsanabhojanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Gihīnaṃ upanāmenti, ākaṅkhantā bahuttaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="938"><hi rend="paranum">938</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Dantaponaṃ kapitthañca, pupphaṃ khādaniyāni ca;</p>

<p rend="gathalast">Piṇḍapāte ca sampanne, ambe āmalakāni ca.</p>

<p rend="hangnum" n="939"><hi rend="paranum">939</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Bhesajjesu yathā vejjā, kiccākicce yathā gihī;</p>

<p rend="gathalast">Gaṇikāva vibhūsāyaṃ, issare khattiyā yathā.</p>

<p rend="hangnum" n="940"><hi rend="paranum">940</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nekatikā <pb ed="P" n="0.0086" /> vañcanikā, kūṭasakkhī apāṭukā;</p>

<p rend="gathalast">Bahūhi parikappehi, āmisaṃ paribhuñjare.</p>

<p rend="hangnum" n="941"><hi rend="paranum">941</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Lesakappe pariyāye, parikappenudhāvitā;</p>

<p rend="gathalast">Jīvikatthā upāyena, saṅkaḍḍhanti bahuṃ dhanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="942"><hi rend="paranum">942</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Upaṭṭhāpenti <pb ed="M" n="0.0340" /><pb ed="V" n="0.0272" /> parisaṃ, kammato no ca dhammato;</p>

<p rend="gathalast">Dhammaṃ paresaṃ desenti, lābhato no ca atthato.</p>

<p rend="hangnum" n="943"><hi rend="paranum">943</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saṅghalābhassa bhaṇḍanti, saṅghato paribāhirā;</p>

<p rend="gathalast">Paralābhopajīvantā, ahirīkā na lajjare.</p>

<p rend="hangnum" n="944"><hi rend="paranum">944</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Nānuyuttā tathā eke, muṇḍā saṅghāṭipārutā;</p>

<p rend="gathalast">Sambhāvanaṃyevicchanti, lābhasakkāramucchitā.</p>

<p rend="hangnum" n="945"><hi rend="paranum">945</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Evaṃ nānappayātamhi, na dāni sukaraṃ tathā;</p>

<p rend="gathalast">Aphusitaṃ <pb ed="T" n="0.0397" /> vā phusituṃ, phusitaṃ vānurakkhituṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="946"><hi rend="paranum">946</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Yathā kaṇṭakaṭṭhānamhi, careyya anupāhano;</p>

<p rend="gathalast">Satiṃ upaṭṭhapetvāna, evaṃ gāme munī care.</p>

<p rend="hangnum" n="947"><hi rend="paranum">947</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Saritvā pubbake yogī, tesaṃ vattamanussaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kiñcāpi pacchimo kālo, phuseyya amataṃ padaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="948"><hi rend="paranum">948</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Idaṃ vatvā sālavane, samaṇo bhāvitindriyo;</p>

<p rend="gathalast">Brāhmaṇo parinibbāyī, isi khīṇapunabbhavo’’ti.</p>

<p rend="centre">… Pārāpariyo <note>pārāsariyo (syā.)</note> thero….</p>

<p rend="centre">Vīsatinipāto niṭṭhito.</p>

<p rend="bodytext">Tatruddānaṃ –</p>

<p rend="gatha1">Adhimutto pārāpariyo, telakāni raṭṭhapālo;</p>

<p rend="gathalast">Mālukyaselo bhaddiyo, aṅguli dibbacakkhuko.</p>

<p rend="gatha1">Pārāpariyo dasete, vīsamhi parikittitā;</p>

<p rend="gathalast">Gāthāyo dve satā honti, pañcatālīsa <note>244 gāthāyoyeva dissanti</note> uttarinti.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
